عملكرد شاپرك به لحاظ تعدادي و ارزشی و نيز رشد اسمی و حقيقي در سال 1395 را بررسی خواهیم کرد.
به گزارش بانکینا، در اين نوشتار، عملكرد شاپرك به لحاظ تعدادي و ارزشي و نيز رشد اسمي و حقيقي آن در سال گذشته مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این بررسی نشان خواهد داد که میازن استفاده از شاپرک به چه میزان بوده و چه روندی را طی کرده است. از آنجا که تراکنشهای شاپرک می تواند نشان دهنده میزان استقبال از خدمات بانکداری الکترونیک باشد این بررسی از اهمیت بالایی برخوردار است. به عبارت دیگر وضعیت استفاده از شاپرک می تواند به عنوان شاخصی برای بررسی وضعیت بانکداری الکترونیک در کشور مورد استفاده قرار گیرد.
تعداد و ارزش تراكنشهاي شاپرک
اولین متغیری که در این گزارش باید مورد بررسی قرار گیرد تعداد و ارزش اسمی تراکنشهای شاپرک است. بر اساس گزارش منتشر شده توسط شاپررک، در سال 1395 بالغ بر 12 ميليارد تراكنش با ارزش نزديك به 13،840 هزار ميليارد ريال در شبكه الكترونيك پرداخت كارت پردازش شده است. در جدول زیر این مقادیر با سال گذشته مقایسه شده است تا میزان رشد آنها مشخص شود.
همانگونه كه در جدول فوق مشاهده ميشود تعداد تراكنشهاي شبكه شاپرك در سال 1395 نسبت به سال 1394 رشد 26 درصدي داشته است. اين ارقام نشان از رشد ميزان استفاده اقشار مختلف جامعه از پرداخت الكترونيک و بالاخص ابزارهاي شاپركي مي باشد. همچنين ارزش تراكنشهاي شبكه شاپرك نيز با 34 درصد افزايش از 12،579 هزار ميليارد ريال به 13،839 هزار ميليارد ريال در سال 1395 رسيده است. بنابراین به تبع رشد تعداد تراکنشها، ارزش تراکنشها نیز رشد بالایی را تجربه کرده است.
رشد حقيقی ارزش تراكنشهای شاپركی
ارزش تراكنشهاي اشاره شده در بخش قبلي، ارزش اسمی تراكنشهاي شاپرک ميباشد كه در بردارنده ميزان تورم سال 1395 نيز ميباشد. لذا استفاده از این ارقامن نمیتواند به درستی میزان افزایش استفاده از شاپرک را نشان دهد. برای افزایش دقت لازم است تا سهم تورم از افزایش تراکنشها حذف گردد. برای این منظور در اين بخش با استفاده از شاخص سالانه بهاي كالا و خدمات مصرفي سعي در حذف تاثیر تورم و حقيقي سازي ارزش تراكنشهاي شاپرک خواهيم داشت. سپس نرخ رشد ارزش حقيقي تراكنشهاي شاپرک در سال 1395 نسبت به سال 1394 مورد محاسبه قرار خواهد گرفت.
جدول فوق نشان ميدهد ارزش اسمي تراكنشهاي شاپرک در حالي رشد 34 درصدي را نسبت به سال 1394 تجربه نموده است كه ميزان رشد ارزش حقيقي تراكنشهاي شاپرک در زمان مشابه 90 / 22 درصد ميباشد. علیرغم آنکه با حذف اثر تورم میزان رشد حجم تراکنشها شاپرک کاهش یافت اما همچنان میزان رشد آن نسبتا بالا است. رشد حدود 23 درصدی حجم مبادلات مالی در این شبکه به خوبی حاکی از توسعه پرداختهای الکترونیک و گسترش استفاده از ابزارهای نوین بانکی است.
نتیجهگیری
اولین و مهمترین نتیجه اعداد و ارقام فوق، افزایش استفاده از شبکه شاپرک و عمومیتر شدن پرداختهای الکترونیک در کشور است. موضوعی که میتواند نویدبخش گسترش بانکداری الکترونیک و کاهش استفاده از پول کاغذی و بانکداری سنتی باشد. رشد بالای تراکنشهای شاپرک علاوهبر گسترش استفاده از این شبکه میتواند دلالتهای اقتصادی نیز داشته باشد. بدین معنا که این رشد بالا میتواند نشانهای از رونق اقتصادی و خروج از رکود باشد. درواقع رشد مبادلات شاپرک میتواند به عنوان رشد مبادلات تجاری در کشور و نشانه ای از خروج از رکود قلمداد شود.
سومین نکته قابل تامل پیرامون وضعیت مبادلات شاپرک، بالاتر بودن رشد تعداد تراکتشها نسبت به رشد حجم تراکنشها میباشد. این موضوع میتواند دلالتهایی پیرامون نوع مبادلات مالی صورت گرفته داشته باشد. اگر الگوی استفاده از شاپرک در سال 95 همچون سال 94 بود باید رشد حجم مبادلات و رشد تعداد مبادلات به یک میزان باشد. اما کمتر بودن رشد حجم مبادلات به معنای تغییر الگوی استفاده از شاپرک و افزایش تعداد مبادلات با حجم کم میباشد. به عبارت ساده در سال 95 استفاده از شاپرک برای مبادلات مالی با حجم کم افزایش یافته است.
